Image by Sabine van Erp from Pixabay
Zaćma to jedna z najczęstszych przyczyn pogorszenia wzroku u osób starszych, a jedynym skutecznym sposobem jej leczenia pozostaje zabieg operacyjny. Decyzja o wyborze konkretnej ścieżki leczenia – w ramach NFZ w Polsce, prywatnie, czy za granicą z wykorzystaniem dyrektywy transgranicznej – zależy od wielu czynników, w tym czasu oczekiwania na zabieg oraz możliwości wyboru rodzaju wszczepianej soczewki. Poniżej przybliżamy trzy zagadnienia związane z leczeniem zaćmy, które warto rozważyć jeszcze przed umówieniem konsultacji kwalifikacyjnej.
Podstawowa różnica między zabiegiem finansowanym przez NFZ a leczeniem prywatnym dotyczy przede wszystkim czasu oczekiwania oraz wyboru soczewki wszczepianej podczas operacji. Operacja zaćmy prywatnie daje możliwość wyboru soczewki ponadstandardowej – wieloogniskowej, torycznej czy korygującej astygmatyzm – podczas gdy w ramach podstawowego finansowania NFZ pacjent otrzymuje standardową soczewkę jednoogniskową, która nie koryguje wszystkich wad wzroku i często wymaga dalszego noszenia okularów. W publicznych placówkach czas oczekiwania na zabieg bywa długi, sięgając nawet półtora roku, co dla osób z zaawansowaną zaćmą może oznaczać istotne pogorszenie jakości widzenia w międzyczasie. Decyzja o leczeniu prywatnym wiąże się z wyższym kosztem zabiegu, jednak dla wielu pacjentów kluczowym argumentem jest możliwość zaplanowania terminu operacji zgodnie z własnymi potrzebami oraz świadomy wybór soczewki, która – w przeciwieństwie do samego zabiegu – nie podlega później wymianie. Warto też zwrócić uwagę na zakres opieki towarzyszącej zabiegowi – konsultacje przed operacją, dobór soczewki na podstawie szczegółowych badań oraz wizyty kontrolne po zabiegu, które w placówkach prywatnych bywają zwykle wliczone w cenę całej procedury, bez dodatkowych opłat za każdą kolejną wizytę.
Sama procedura usuwanie zaćmy należy do jednych z najczęściej wykonywanych zabiegów okulistycznych i trwa zazwyczaj od piętnastu do trzydziestu minut. Operacja przeprowadzana jest w znieczuleniu miejscowym, podawanym w postaci kropli do oczu, dzięki czemu pacjent pozostaje przytomny przez cały czas trwania zabiegu, a jedynie w wyjątkowych przypadkach stosuje się dodatkowe środki uspokajające. Przed zabiegiem wykonywane są szczegółowe badania diagnostyczne, w tym pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz biometria oka, pozwalająca precyzyjnie dobrać moc wszczepianej soczewki. Zabieg polega na rozbiciu zmętniałej soczewki za pomocą ultradźwięków i jej usunięciu przez niewielkie mikrocięcie w rogówce, a następnie wszczepieniu nowej soczewki wewnątrzgałkowej. Po zakończeniu operacji pacjent tego samego dnia wraca do domu, a pełna rekonwalescencja trwa zazwyczaj od kilku dni do kilku tygodni, w zależności od indywidualnych predyspozycji organizmu. W pierwszych dniach po zabiegu zaleca się unikanie pocierania oka, intensywnego wysiłku fizycznego oraz basenu, a stosowanie przepisanych kropli przeciwzapalnych i nawilżających pomaga ograniczyć ryzyko powikłań oraz przyspiesza powrót do pełnej sprawności wzroku.
Dla pacjentów, którzy chcą skorzystać z refundacji NFZ, ale jednocześnie skrócić czas oczekiwania na zabieg, alternatywą bywa operacja zaćmy w Ostrawie, możliwa dzięki unijnej dyrektywie transgranicznej. Przepisy te, obowiązujące od 2014 roku, pozwalają ubezpieczonym w Polsce pacjentom ubiegać się o zwrot kosztów świadczeń zdrowotnych uzyskanych w innym kraju Unii Europejskiej, w tym w Czechach. W praktyce oznacza to, że pacjent kwalifikujący się do zabiegu na podstawie skierowania od okulisty współpracującego z NFZ może zostać zoperowany w czeskiej klinice, a koszt podstawowego zabiegu zostaje mu zwrócony przez polski fundusz. Dodatkowym atutem takiego rozwiązania jest możliwość dopłaty do lepszej soczewki bezpośrednio w klinice zagranicznej, co pozwala połączyć refundację podstawowego zabiegu z wyższym standardem wszczepianego implantu. Warto jednak wcześniej sprawdzić dokładne warunki kwalifikacji oraz zakres wymaganej dokumentacji, ponieważ procedura transgraniczna różni się nieco od standardowego leczenia na terenie Polski. Dodatkowym udogodnieniem oferowanym przez część placówek działających w tym modelu bywa zorganizowany transport z Polski do kliniki i z powrotem oraz opieka polskojęzycznego koordynatora na miejscu, co znacząco ułatwia całą procedurę osobom starszym podróżującym samodzielnie za granicę. Przed podjęciem decyzji warto też porozmawiać z lekarzem prowadzącym o realnych korzyściach takiego rozwiązania w konkretnym przypadku, ponieważ nie każda osoba kwalifikująca się do zabiegu w Polsce automatycznie spełnia wszystkie warunki wymagane w procedurze transgranicznej.
