Olsztyn: Parking i miejsce schronienia w miejsce pomnika wdzięczności armii sowieckiej

Władze Olsztyna chcą w miejscu, gdzie znajduje się Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej zbudować parking podziemny, który w czasie zagrożenia będzie miejscem ukrycia. Monument ku czci armii sowieckiej w obecnej formie przestanie istnieć - poinformował magistrat.

Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej dłuta Xawerego Dunikowskiego stoi w centrum Olsztyna. Od kilku lat trwa procedura dotyczącą usunięcia go z przestrzeni publicznej.

Jak poinformował PAP rzecznik Urzędu Miasta w Olsztynie Patryk Pulikowski, obecnie powstaje projekt podziemnego parkingu na Placu Dunikowskiego, który w razie zagrożenia będzie służyć jako miejsce ukrycia. Podkreślił, że przygotowywana jest zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, której głównym celem jest umożliwienie zbudowania dodatkowego wjazdu do podziemnego parkingu.

- Dokumentacja projektowa, która powstanie do końca roku jest o tyle kluczowa, że będzie podstawą do ogłoszenia konkursu architektonicznego na zagospodarowanie przestrzeni nad parkingiem czyli placu Dunikowskiego, w miejscu gdzie jest pomnik. Urbaniści podpowiedzą, w jaki sposób zaaranżować plac, by miał funkcje miejskie. Pomnik w obecnej formie przestanie istnieć - powiedział przedstawiciel miasta.  

Procedura dotycząca usunięcia pomnika z przestrzeni publicznej trwa od kilku lat. Ostatni jej etap odbędzie się 18 listopada przed NSA, który rozpatrzy skargę kasacyjną złożoną przez Gminę Olsztyn na wyrok WSA. Ten potwierdził słuszność decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o rozbiórce pomnika. 

IPN już przed laty przypomniał, że pomnik, który przez mieszkańców Olsztyna nazywany jest szubienicami, odsłonięty w 1954 r. jako pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej nie jest monumentem, który upamiętnia prawdziwe wydarzenia, lecz jest komunistycznym obiektem propagandowym. IPN zwracał uwagę, że monument

„fałszuje historię i próbuje wmawiać mieszkańcom i odwiedzającym, że zajęcie miasta i całego regionu przez Sowietów było +chwalebnym wyzwoleniem+, a nie tym, czym było w rzeczywistości - pasmem terroru i zbrodni". Historycy IPN podnosili, że „nagminne były grabieże, dewastacje i gwałty - w samym tylko Olsztynie zostało zniszczonych ponad 1000 budynków, a starówka została spalona w niemal połowie".

IPN podkreślił, że „olsztyńska przestrzeń publiczna powinna być wolna od symboli komunistycznych, a +szubienice+ należy w imię zasad sprawiedliwości społecznej zdemontować, rozliczając totalitarną przeszłość".

Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej stoi w centrum Olsztyna i składa się z dwóch wysokich na 13 metrów pylonów - z tego powodu określa się go mianem „szubienic". Jeden z pylonów przedstawia m.in. postać czerwonoarmisty, który na hełmie miał sierp i młot. Symbole te zostały kilka lat temu skute. Na drugim pomniku widnieją m.in. samolot i czołg.

Poprzedni prezydent Olsztyna Piotr Grzymowicz nie godził się na rozbiórkę pomnika. Przekonywał, że jego twórcą jest znany artysta X. Dunikowski, który był więźniem hitlerowskich obozów a monument, z którego usunięto symbole totalitaryzmu sierp i młot pełni rolę edukacyjną. (PAP)

ali/ aszw/