Przed Zamkiem Kapituły Warmińskiej w Olsztynie największy remont od dziesięcioleci. Już pod koniec 2026 roku rozpoczną się kompleksowe prace modernizacyjne siedziby Muzeum Warmii i Mazur. Inwestycja potrwa blisko trzy lata, a w tym czasie historyczny obiekt będzie całkowicie nieczynny dla zwiedzających.

Modernizacja realizowana będzie w ramach projektu pod nazwą "Nowoczesne muzeum w zabytkowych murach - podniesienie atrakcyjności turystycznej Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie - Pomnika Historii, będącego świadectwem działalności Mikołaja Kopernika".

To jedna z największych inwestycji w kulturę w województwie warmińsko-mazurskim. Całkowita wartość projektu wynosi aż 76 milionów złotych. Dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) to 50 milionów złotych, natomiast ponad 13 milionów zapewni samorząd województwa warmińsko-mazurskiego.

W uroczystym przekazaniu umowy uczestniczyli m.in. sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel, marszałek województwa Marcin Kuchciński, członkini zarządu województwa Maria Bąkowska oraz dyrektor Muzeum Warmii i Mazur Piotr Żuchowski.

- Tę chwilę zapamiętamy na zawsze, bo też nigdy wcześniej nie mieliśmy do dyspozycji tylu pieniędzy – mówił w Olsztynie sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel. - FEnIKS 2021–2027 to największy pod względem finansowym program krajowy w całej Unii Europejskiej.

Jak podkreślają władze województwa, projekt ma charakter kompleksowy i obejmie nie tylko sam remont zabytku, ale również działania edukacyjne, organizacyjne i promocyjne.

– Dla nas, jako organu prowadzącego muzeum, najważniejsze jest to, że projekt ma charakter kompleksowy i zintegrowany - zaznaczał marszałek województwa Marcin Kuchciński. - Jego celem jest wzmocnienie roli Zamku Kapituły Warmińskiej jako kluczowego ośrodka dziedzictwa kulturowego Warmii i Mazur.

Zamek w Olsztynie pochodzi z połowy XIV wieku i jest jednym z najważniejszych zabytków regionu. Przez lata przeprowadzano tam jedynie częściowe remonty, dlatego dziś wiele elementów wymaga gruntownej modernizacji i prac konserwatorskich.

Zakres inwestycji będzie ogromny. Prace obejmą wszystkie części zamku, w tym dachy skrzydła barokowego i wieży, schody, stolarkę okienną i drzwiową, posadzki oraz instalacje techniczne. Odnowione zostaną również elewacje i mury obronne.

Duże zmiany czekają także dziedziniec zamkowy, który przejdzie rewaloryzację i zyska nową małą architekturę. Zaplanowano także szeroko zakrojone badania konserwatorskie wnętrz zamku.

Dyrektor Muzeum Warmii i Mazur Piotr Żuchowski podkreśla, że przygotowania do inwestycji trwały dwa lata i były ogromnym wyzwaniem logistycznym.

– W listopadzie mamy przekazać cały obiekt jako plac budowy, a więc musimy się stąd całkowicie wyprowadzić, a także przenieść i zabezpieczyć całość cennego wyposażenia i eksponatów - mówił dyrektor muzeum. - Czeka nas 39 miesięcy wszechstronnych, niezbędnych, ale i wizjonerskich prac konserwatorskich.

Choć przez najbliższe lata zamek będzie zamknięty dla odwiedzających, muzeum nadal będzie prowadziło działalność w swoich pozostałych oddziałach.

Po zakończeniu inwestycji obiekt ma spełniać najwyższe standardy ochrony zbiorów i dostępności dla zwiedzających, w tym osób z niepełnosprawnościami. Powstaną również nowoczesne przestrzenie edukacyjne i nowe wystawy.

Zakończenie oraz rozliczenie projektu zaplanowano na grudzień 2029 roku. Po remoncie olsztyński zamek ma stać się jeszcze ważniejszą wizytówką regionu i jednym z najnowocześniejszych muzeów historycznych w północnej Polsce.