Skala wypłat pokazuje, jak ważna jest to forma pomocy. Od stycznia do września 2026 r. wypłacono 299,1 tys. zasiłków pogrzebowych na kwotę 1 870,2 mln zł, a przeciętna wypłata wyniosła 6 252,67 zł.
Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4 tys. zł do 7 tys. zł. Zmienił się również czas oczekiwania na pieniądze. Zamiast dotychczasowych 30 dni ZUS ma na wypłatę zaledwie 14 dni. Co więcej, kwota zasiłku będzie waloryzowana co roku w marcu, jeśli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.
- Zasiłek pogrzebowy jest przeznaczony na pokrycie kosztów pochówku, a nie wszystkich wydatków, które mogą pojawić się przy okazji śmierci bliskiej osoby. Dlatego warto wiedzieć, co ZUS uzna za koszt pogrzebu, a czego nie można uwzględnić przy ustalaniu wysokości wypłaty - wyjaśnia Anna Grabowska rzeczniczka ZUS na Warmii i Mazurach
O pieniądze z ZUS może wystąpić nie tylko najbliższa rodzina zmarłego. Prawo do zasiłku ma również każda inna osoba lub instytucja, która faktycznie pokryła koszty pogrzebu i potrafi je udokumentować. Może to być na przykład sąsiad, przyjaciel zmarłego, dom pomocy społecznej, gmina czy pracodawca.
- Jeżeli za pogrzeb zapłaciła osoba spoza rodziny albo instytucja, zasiłek przysługuje w wysokości udokumentowanych wydatków, ale nie wyższej niż ustawowa kwota zasiłku. Nie ma więc znaczenia samo pokrewieństwo ze zmarłym, lecz to, kto rzeczywiście poniósł koszty pochówku – tłumaczy Anna Grabowska
Jeśli koszty pogrzebu pokryło kilka osób lub podmiotów, zasiłek zostanie podzielony między nich proporcjonalnie do poniesionych wydatków. Każdy musi zatem przedstawić dokumenty potwierdzające, ile zapłacił.
Przepisy nie zawierają zamkniętego katalogu kosztów pogrzebu. Przyjmuje się, że pogrzeb obejmuje czynności od chwili śmierci do pochowania ciała lub prochów zmarłego. W praktyce pojawia się wiele wątpliwości. Czy wystarczy przedstawić rachunek za trumnę? Czy ZUS uwzględni oprawę ceremonii religijnej? A co z kwiatami i nagrobkiem?
- Sam rachunek za zakup trumny nie jest wystarczającym dowodem pokrycia wszystkich kosztów pogrzebu. Istnieje bowiem domniemanie, że pozostałe wydatki mogła ponieść inna osoba, która również będzie ubiegać się o zasiłek. Dlatego ZUS musi ustalić wszystkie okoliczności i sprawdzić, kto rzeczywiście sfinansował pochówek – tłumaczy rzeczniczka
Nie oznacza to jednak, że wydatki na ceremonię religijną zostaną pominięte. Koszty związane z uroczystością kościelną, potwierdzone przez instytucję kościelną, są uwzględniane przy ustalaniu wysokości zasiłku.
Inaczej jest z kwiatami. Sam zakup wieńców czy wiązanek nie stanowi kosztu pogrzebu uprawniającego do otrzymania zasiłku. Gdyby było inaczej, o pieniądze z ZUS mógłby występować praktycznie każdy uczestnik uroczystości, który kupił kwiaty.
- Z refundacją nie można również liczyć na pokrycie kosztów nagrobka. Jego postawienie nie jest bezpośrednio związane z pochówkiem. Grób może przecież pozostać bez nagrobka, a pomnik można postawić nawet kilka lat po pogrzebie- wyjaśnia Grabowska
O zasiłek pogrzebowy trzeba wystąpić w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której przysługuje prawo do wypłaty. Po tym terminie roszczenie co do zasady wygasa.
Są jednak wyjątki. Jeśli złożenie wniosku w ciągu roku nie było możliwe z przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, na przykład z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej, termin 12 miesięcy liczy się od dnia pogrzebu.
Taką sytuację trzeba odpowiednio udokumentować. Potwierdzeniem może być zaświadczenie policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu albo inny dokument urzędowy wskazujący przyczyny uniemożliwiające wcześniejsze złożenie wniosku.
Ostatni dokument nie jest wymagany w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz osób z nimi współpracujących.
Osobna sytuacja dotyczy osób, które zdecydowały się przekazać swoje ciało na cele naukowe. W takim przypadku tradycyjny pogrzeb może odbyć się dopiero po zakończeniu badań i przekazaniu rodzinie szczątków przez instytucję naukową.
Ponieważ termin pochówku zależy od okoliczności niezależnych od rodziny, osoby uprawnione mogą wystąpić o zasiłek także za tzw. pogrzeb symboliczny. Do wniosku należy dołączyć faktury dokumentujące poniesione wydatki.
Zasiłek pogrzebowy może przysługiwać również wtedy, gdy osoba ubezpieczona lub członek jej rodziny umrze poza granicami Polski. Wniosek można złożyć zarówno w instytucji właściwej, jak i w instytucji miejsca zamieszkania. Trzeba do niego dołączyć dokumenty wymagane przez przepisy państwa, którego ustawodawstwo ma zastosowanie.
Ważna jest przy tym zasada niekumulowania świadczeń. Zasiłek pogrzebowy można otrzymać tylko w jednym kraju. Nie można więc ubiegać się o niego jednocześnie w Polsce i w państwie, w którym zmarły pracował lub był ubezpieczony.
Artykuł czytasz dzięki Dom Pogrzebowy Efez Ostróda
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Dodaj komentarz
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ostrodaflesz.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz